Ks. Stanisław Masłowski (1887–1946) – pierwszy proboszcz parafii Czajków (1919–1922)

 Kim był ks. Stanisław Masłowski i jaki ślad pozostawił w historii Czajkowa?

W 1919 roku objął duszpasterstwo w nowo utworzonej parafii w Czajkowie. Przez kolejne trzy lata uczestniczył w organizowaniu życia religijnego wspólnoty i tworzeniu materialnych podstaw jej funkcjonowania. Jego kapłańska droga prowadziła jednak przez wiele miejscowości, a doświadczenia wojenne przyniosły dramatyczny rozdział w jego życiu.

Zapraszam do lektury opracowania poświęconego ks. Stanisławowi Masłowskiemu (1887–1946) – kapłanowi, którego biografia przypomina ważny okres w dziejach parafii i lokalnej społeczności Czajkowa. To także próba ocalenia od zapomnienia postaci duchownego, którego losy warto poznać.

Ks. Stanisław Masłowski (1887–1946) – pierwszy proboszcz parafii Czajków (1919–1922)

Ks. Stanisław Pytlawski na fotografiach rodzinnych – 20 stycznia 1943 roku

 W historii parafii Czajków szczególne miejsce zajmują losy ks. Romana Pytlawskiego, proboszcza aresztowanego przez Niemców i zamordowanego 20 maja 1942 r. w obozie koncentracyjnym Dachau.

Warto jednak przypomnieć, że z Czajkowem związany był również jego bratanek i chrześniak – ks. Stanisław Pytlawski, urodzony 26 listopada 1915 r. w Szczekocinach. Bezpośrednio po przyjęciu święceń kapłańskich, 12 maja 1940 r., otrzymał nominację na wikariusza parafii Czajków. Tym samym rozpoczął posługę duszpasterską w miejscu, z którym tak silnie związany był jego stryj, ks. Roman.

Dzięki uprzejmości pana Pawła Zydka do zbioru fotografii dokumentujących dzieje parafii i związanych z nią osób trafiły dwa cenne zdjęcia wykonane 20 stycznia 1943 r. Przedstawiają one matkę pana Pawła Zydka oraz ks. Stanisława Pytlawskiego, który był jej ojcem chrzestnym. Fotografie powstały już po śmierci Wawrzyńca, ojca matki pana Pawła Zydka, który był lekarzem

Pan Paweł Zydek jest potomkiem tej samej rodziny – ks. Roman Pytlawski był jego pradziadkiem ciotecznym.

Przekazane fotografie mają szczególną wartość nie tylko jako pamiątki rodzinne. Przywracają pamięć o ks. Stanisławie Pytlawskim i pozwalają uzupełnić ikonografię związaną z rodziną Pytlawskich oraz wojennymi dziejami parafii Czajków.

Serdecznie dziękuję panu Pawłowi Zydkowi za udostępnienie tych wyjątkowych fotografii i wzbogacenie dokumentacji historycznej.

Więcej o postaci ks. Stanisława Pytlawskiego Wspomnienie ks.Stanisława Piotra Pytlawskiego - Parafia św. Walentego w Konopiskach

Strażacy sprzed ponad stu lat. Lututów, Kraszewice, Kuźnica Grabowska i Czajków

 Jak wyglądała działalność straży ogniowych w naszych okolicach tuż po odzyskaniu niepodległości? Ciekawy obraz ich ówczesnego stanu organizacyjnego i wyposażenia przynosi „Przegląd Pożarniczy” z 30 kwietnia 1919 roku.

W zamieszczonym na łamach czasopisma sprawozdaniu opisano m.in. straże ogniowe w Lututowie, Kraszewicach, Kuźnicy Grabowskiej i Czajkowie. Znajdziemy tu informacje o liczebności jednostek, frekwencji podczas alarmów, stanie remiz i sprzętu pożarniczego, a także o przeprowadzanych ćwiczeniach.

Nie wszystkie straże mogły pochwalić się odpowiednim wyposażeniem. W Czajkowie jednostka liczyła 20 członków, nie posiadała własnej remizy, a sikawka była przechowywana tymczasowo u jednego z gospodarzy. Autor sprawozdania z uznaniem odnotował jednak, że tworzyła ją „sama młodzież, garnąca się do roboty”.

To niewielki, ale bardzo wartościowy dokument pokazujący, jak przed ponad stu laty organizowano ochronę przeciwpożarową w miejscowościach naszego regionu.

Zródło:„Przegląd Pożarniczy”, R. V, nr 7/8, Warszawa, 30 kwietnia 1919 r., dział „Straże w powiecie Wieluńskim (Kongr.)”, s. 67, Biblioteka Cyfrowa Regionalia Ziemi Łódzkiej, https://bc.wbp.lodz.pl/Content/124222/Przeglad_Pozarniczy_1919_N7_8_z.pdf (dostęp: 6 listopada 2026 r.).

 Jakub Orłowski (1726–1775), administrator Rojowa, zapisał się w osiemnastowiecznych przekazach dzięki relacji o uzdrowieniu za wstawiennictwem św. Józefa. W najnowszym opracowaniu przedstawiam jego życiorys, rodzinę oraz związki z Rojowem i Siedlikowem, łącząc historię religijną z dziejami lokalnymi.

Uzdrowienie za wstawiennictwem św. Józefa (1763). Jakub Orłowski, administrator Rojowa, i jego rodzina

Ks. Jan Jagiełło (1903–1977). Proboszcz parafii w Giżycach (1958–1977), więzień KL Stutthof, 2026

 

 Ks. Jan Jagiełło (1903–1977). Proboszcz parafii w Giżycach (1958–1977), więzień KL Stutthof

Ks. Jan Burchardt (1913–1974) – proboszcz parafii w Kraszewicach (1966–1974)

Ks. Jan Burchardt (1913–1974) – proboszcz parafii w Kraszewicach (1966–1974)

Ks. Władysław Gumiński (1857–1922) Proboszcz parafii Kraszewice w latach 1907–1922

 

Ks. Władysław Gumiński (1857–1922) Proboszcz parafii Kraszewice w latach 1907–1922,