Strony

24 stycznia 2025

Czasy strachu i przymusu: Wspomnienie z Czajkowa, 1952

Czajków, rok 1952, mroczne czasy stalinowskie. Rolnicy byli zmuszani do obowiązkowych dostaw zboża i mleka. Moja mama musiała nosić bańkę z mlekiem cztery kilometry do punktu odbioru. Nauczyciele byli zobowiązani do odwiedzania chłopskich gospodarstw i namawiania mieszkańców do wstąpienia do spółdzielni, potocznie zwanych kołchozami.

Mama, urodzona w 1940 roku, wspomina, jak jako uczennica brała udział w pokazowym procesie pana Góreckiego. Cała szkoła została zmuszona do uczestnictwa w tym wydarzeniu, które odbywało się w sali strażackiej. Pan Górecki, mimo że miał na sobie barani kożuch, drżał całym cialem, wydaje się ze strachu. Został aresztowany, choć wyroku mama już nie pamięta. Proces pokazowy miał na celu zastraszenie chłopów, którzy nie realizowali obowiązkowych dostaw zboża. A tak opisano to w partyjnej gazecie. Innych nie było. 

Opowieść o skrzyni z gwoździami wydaje się być raczej efektem propagandy. Gwoździe po wojnie były niezwykle cenne, jako że budynki gospodarcze – zwłaszcza stodoły – wciąż w dużej mierze wznoszono z drewna.


Zródło: Głos Robotniczy  organ KW i KŁ Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. 1952-10-17 R. 8 nr 249

Słowniczek: kułak, w Rosji bogaty chłop; słowo o znaczeniu pejoratywnym; propagandowy wizerunek kułaka, jako wyzyskiwacza biedoty wiejskiej i polit. wroga partii komunist., był szeroko wykorzystywany w okresie komunizmu wojennego („czerwony terror”) i podczas przymusowej kolektywizacji w ZSRR oraz na pocz. lat 50. w krajach od niego zależnych (też w Polsce); ofiarami antykułackiej polityki na wsi poza k. byli zarówno średniozamożni chłopi, jak i nie posiadający niczego „biedniacy”, sprzeciwiający się kolektywizacji; określano ich wspólnym mianem „podkułaczniki” i traktowano tak samo jak kułaków (ofiary kolejnych fal śmiertelnego głodu, deportacji i łagrów).         
( za  Encyklopedia PWN)

21 stycznia 2025

162. rocznica wybuchu powstania styczniowego

Kartka z Kalendarza. 162. rocznica wybuchu powstania styczniowego. Bitwa pod Kuźnicą Grabowską miała miejsce 26 lutego 1863. Dwanaście lat temu kuźnicka  szkoła w 150. rocznicę bitwy wydała publikację  o tym wydarzeniu. Można ją przeczytać lub pobrać na Wielkopolskiej Bibliotece Cyfrowej (klikając obrazekj) lub bibliotece cyfrowej Regionalia Ziemi Łódzkiej.

18 stycznia 2025

Początki Straży Ogniowej w Głuszynie 1918 -1928


Głuszyna 1929 Księga Adresowa


        W Głuszynie (gm. Kuźnica Grabowska) po raz pierwszy z inicjatywą założenia straży ogniowej wystąpili w 1918 r. Konstanty Kurek, Józef Pietras i Józef Adamus. Jednakże nie wiadomo co było dalej z tą inicjatywą – prawdopodobnie czas wojenny oraz zubożenie społeczeństwa spowodowało śmierć naturalną inicjatywy. 
        Ponownie pomysł odżył w 1928 r. Wówczas na zgromadzeniu gromadzkim, w którym uczestniczyło 33 mieszkańców, postanowiono zorganizować straż, odczytano statut wzorcowy zgodny z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych z 10 V 1919 r., wybierano siedzibę jednostki, ustalano obszar działalności, wybrano zarząd i założycieli straży (K. Kurek, J. Pietras i J. Adamus) oraz uchwalano składki (1 zł dla czynnych i 5 zł dla popierających). 
        Następnie o inicjatywie zawiadamiano władze powiatowe, a starosta nakazał zebranie opinii o założycielach i członkach zarządu właściwemu posterunkowi Policji Państwowej oraz zażądał uiszczenia 5 zł opłaty stemplowej za publikację ogłoszenia o rejestracji w dzienniku urzędowym. 
        Po uzyskaniu opinii starosta przesyłał dokumenty do Wydziału Bezpieczeństwa Publicznego Urzędu Wojewódzkiego w Łodzi. W związku z pozytywnymi opiniami i zgodą na działalność wydaną przez Urząd Wojewódzki, przesyłał on dwa egzemplarze zatwierdzonego statutu, z których jeden pozostawał w aktach starostwa, a drugi przesyłano do założycieli. 
        Ostatnim krokiem było wpisanie jednostki do rejestru stowarzyszeń i związków prowadzonych przez województwo i starostwo oraz publikacja w dzienniku urzędowym.

Zródło: Michał Michalski Towarzystwa Ochotniczych Straży Pożarnych w powiecie wieluńskim w latach 1918-1939 (cz. 1)

15 stycznia 2025

Bohaterowie ognia z Kuźnicy Grabowskiej - pamięci Antoniego Kędzi (1932)

Straż Ogniowa istnieje w Kuźnicy Grabowskiej od 1918 roku. Strażacy od ponad wieku niosą niezastąpioną pomoc mieszkańcom regionu w najtrudniejszych chwilach.

W czerwcu 1932 roku w Bigosach (gm. Kuźnica Grabowska) dwaj mieszkańcy zostali przyciśnięci płonącymi belkami, z których jeden – 24-letni strażak Antoni Kędzia – zmarł po ciężkich cierpieniach w szpitalu.

To tragiczne wydarzenie  odbiło się szerokim echem w prasie


 Bohaterowie ognia, „Nowy Kurjer” 15 VI 1932, nr 135, s. 7.

Kurier Poznański 1932.06.14 R.27 nr265



Wielkopolanin 1932.06.16 Nr56



Nasza Chodzież: dziennik poświęcony obronie interesów narodowych na zachodnich ziemiach Polski 1932.06.16 R.3(10) Nr136


10 stycznia 2025

Zdjęcia wiatraków - Salamony

Znikneły z naszego krajobrazu całkiem niedawno, przez długie dziesięciolecia służyły mieszkańcom regionu


 Zdjęcia wiatraków ; Windmills Photos

Kolekcja "Moje wiatraki – wirtualne muzeum" jest własnością Wiesława Szkopka, adres mailowy: muzeum.wiatrakow@gmail.com ; W Kolekcji jest ponad dwa tysiące datowanych zdjęć wiatraków, w tym ponad 250 z terenu Wielkopolski, z ich opisem (lokalizacja, historia), stanowią istotny dokument ikonograficzny do ilustracji i popularyzacji zagadnień związanych z zabytkową architekturą, krajobrazem i problematyką ochrony, konserwacji oraz adaptacji zabytków techniki

Zdjęcia wiatraków ; Windmills Photos - Wielkopolska Biblioteka Cyfrowa

2 stycznia 2025

Mistrzostwa łyżwiarzy powiatu ostrzeszowskiego 1964

 Trudno to sobie dziś wyobrazić ale 61 lat temu odbywały się mistrzostwa powiatu ostrzeszowskiego  w jeżdzie szybkiej na lodzie. Reprezentująca Kuźnicę Grabowską M. Palat została wtedy wicemistrzynią powiatu na dystansie 300 m młodziczek. W zawodach wzieło udział 132 zawodników.


Żródło: Express Poznański 1964.01.23 Nr 19